Geschiedenis van de Frisbee (deel 1)

Haar eerste stapjes!

Niemand kan het meer ontkennen: Disc Golf is een hit! Het gezonde en laagdrempelige spelletje heeft de afgelopen paar jaar de interesse gewekt van talloze recreanten. In het blog van vandaag gaan we het niet hebben over de redenen achter het succes van Disc Golf (die lees je hier), maar over het imago van moderniteit dat nauw met de sport verbonden is. Het nieuwgevonden succes heeft bij veel spelers namelijk het idee doen ontstaan dat de sport pas kortgeleden in het leven is geroepen. Maar beste mensen, alles heeft een geschiedenis. Die van het Disc Golf begint in Bridgeport, Connecticut, bij de bakkerij van molenaarszoon William Russel Frisbie.

 

Het ontstaan van de Frisbie Pie Company

Voor Disc Golf, was er frisbee. De twee sporten zijn onafscheidelijk en delen één geschiedenis. Zonder frisbee, immers geen degelijke werpschijven. Voor het ontstaan van het Disc Golf moeten we daarom terug naar de tijd van de eerste ‘frisbie’: Amerika ten tijde van de Amerikaanse Burgeroorlog (1861 – 1865). Tijdens deze oorlog waren veel jonge mannen ver van huis geweest; hun leven had even stilgestaan. Zo ook het leven van William Frisbie, zoon van Russell en Laura Frisbie. Eenmaal terug in Connecticut, zijn thuisstaat, pakte William zijn bestaan weer op. Toen de kans zich voordeed, besloot hij een bedrijfspand over te nemen van de Old Bakings Company. In dat pand, aan de Kossuthstraat in Bridgeport’s East Side, opende hij in 1871 zijn eigen bakkerij. De naam van die bakkerij komt voor niemand als een verrassing: de Frisbie Pie Company.

 

De geboorte van de Frisbie

De taarten van Frisbie waren een wervelend succes. Binnen mum van tijd was William de hoofdleverancier van veel nabijgelegen restaurants, supermarkten en publieke instellingen. Zo kwamen zijn taarten ook terecht op het campus van de Yale Universiteit. Daar bleken de deksels van zijn taartblikken zo mogelijk nog populairder dan de taarten zelf. De studenten gebruikten de blikken om over te gooien, of hun toenemende werpkunsten te demonstreren. Ze riepen ‘Frisbie!’ om te voorkomen dat ze elkaar tijdens het spel op het hoofd raakten. Een andere mythe van oorsprong suggereert dat het niet de taartdeksels van Frisbie waren waarmee werd gespeeld, maar zijn koekblikken. Hoe het ook zij: de taarten van Frisbie waren lekker en zorgden voor veel vermaak.

 

Eerste tekenen van Disc Golf

Hoewel de inceptie van Disc Golf als officiële sport nog lang op zich liet wachten, zijn aan het begin van de jaren twintig tekenen te zien van haar toekomstige populariteit. In Bladworth, Canada, speelde Ronald Gibson al in 1926 een eigen voorloper van de sport. Samen met een aantal vrienden verzon hij een spelletje dat hij ‘Tin Lid Golf’ noemde. Het was daarbij de bedoeling om platen van tin richting een bepaald doelwit te werpen. Bij het samenstellen van het parcours maakte de groep dankbaar gebruik van de omgeving. Bomen, prullenbakken, verkeersborden, alles werd als doel gebruikt! Het spel – en de bijbehorende baan – hielden op een gegeven moment op te bestaan. De vrienden gingen zich bezig houden met andere zaken. Voor ‘Tin Lid Golf’ hadden ze geen tijd meer.

 

Disc Golf Geschiedenis - Frisbie Pie Company

De disc innovaties van Walter Frederick Morrison

Overgooien van taartblikken is één ding, maar de werpschijf als zodanig moest zich natuurlijk nog ontwikkelen. Timmerman Walter Frederick Morrison zette samen met zijn vriendin Lu de volgende stap. In 1946 fabriceerden zij de eerste ‘echte’ frisbee, de ‘Wirlo-Way’. Morrison was in de Tweede Wereldoorlog piloot geweest en had het strijdgeweld maar ternauwernood overleefd. Aan zijn tijd in het luchtruim had Morrison gelukkig wel iets overgehouden: basiskennis van de aerodynamica. Na de oorlog kon hij die kennis uitstekend gebruiken bij het werken aan zijn concept. Al zijn inspanningen zijn terug te zien in het iets hellende ontwerp van frisbees van vandaag de dag, de ‘Morrison Slope’. In de loop van de jaren vijftig ontwikkelde Morrison twee opvolgers van zijn eerste ontwerp, de ‘Flying Saucer’ en de ‘Pluto Platter’. De Wirlo-Way en de Flying Saucer vielen niet in de smaak bij het grote publiek, met name vanwege hun fragiliteit. De Pluto Platter daarentegen was een bescheiden succes.

 

Wham-O en rebranding

De populariteit van het speelgoed (want destijds was het niets meer dan dat!) steeg pas echt toen Morrison werd benaderd door Wham-O, het bedrijf achter de Hula Hoop. De oprichters van Wham-O, Richard Knerr en Arthur Melin, waren zeer geïnteresseerd in de Pluto Platter. Het duurde niet lang, of zij hadden de rechten bemachtigd om met grootschalige productie te beginnen. Na een bezoek aan de eerdergenoemde Yale Universiteit werd een rebranding doorgevoerd. Pluto Platter veranderde in het aantrekkelijke ‘Frisbie!’. Om problemen met auteursrechten te voorkomen, paste het bedrijf in 1958 de spelling nog iets aan: frisbee.

Zelf moest Morrison overigens niks hebben van de nieuwe naam. In een interview in de Press-Enterprise of Riverside in 2007, 3 jaar voor zijn dood, heeft hij nog gezegd: “I thought it was a terrible name.” Na de rebranding stond niets de frisbee meer in de weg om uit te groeien tot een wereldwijde sensatie. Wham-O heeft inmiddels meer dan 300 miljoen exemplaren verkocht. De innovatieve Morrison heeft daaraan een enorme bijdrage geleverd.

 

De vader van het moderne Disc Golf

De belangrijkste vraag in een geschiedenis is altijd: ‘Wat waren de eersten?’ Wie was de eerste speler van het Disc Golf, of waar lag de eerste permanente baan? Op de eerste vraag is geen sluitend antwoord te geven. Misschien waren het Ronald Gibson en zijn vrienden, misschien was iemand anders ergens in een achtertuin al eerder op het idee gekomen. Wat we wel weten is waar de eerste permanente baan is gebouwd: in het Oak Grove Park in California (het huidige Hahamongna Watershed Park) in 1976. De baan werd aangelegd door “Steady Ed” Headrick, de man die door veel mensen gezien wordt als de vader van het moderne Disc Golf. Wat Ed Headrick vanaf de jaren zestig allemaal voor het Disc Golf heeft betekend, lees je in de volgende blog uit deze geschiedenisserie.

Geschreven door: Gijs Leppers